Cultuurhistorie zichtbaar en beleefbaar maken in het landschap

Onder de naam ‘Trots op onze streek’(TooS in de wandelgangen) begeleidt de gemeente Doetinchem met de organisaties Stam en VKK-Gelderland projecten in het buitengebied van Gaanderen en Wehl. De middelen daarvoor zijn afkomstig uit een provinciaal cultuurhistorisch fonds en uit een landschapsherstelfonds. Het project loopt inmiddels twee jaar en wordt eind van dit jaar afgerond. Gerdien Dutman van de gemeente is de trekker van dit project.

Gerdien, wat wilde je bereiken met dit project?

‘Het belangrijkste doel is om de beleving van het landschap vorm te geven, zoals bewoners zelf dat belangrijk vinden. Cultuurhistorie wordt dikwijls alleen gekoppeld aan oude gebouwen, maar het gaat ook om structuren in het landschap en de beleving daarvan. Dat kunnen oude lanen zijn, waterlopen, ommetjes met een verhaal, etc. Dorpelingen van Gaanderen en Wehl wilden wij de gelegenheid geven hiervoor zelf projectvoorstellen te opperen, ze vorm te geven en uiteindelijk zelf te realiseren. Om het echt van henzelf te laten zijn en niet door een bureau te laten bedenken en vervolgens door de gemeente uit te laten voeren’.

Hoe ben je het project begonnen?

‘Samen met Stam (Stichting Achterhoek weer Mooi) hebben we gekeken wat er nodig was om zoiets op te zetten en eerlijk gezegd, we hebben met een schuin oog gekeken naar Halle-Heide waar Stam iets dergelijks had lopen. Deze opzet is samen met de VKK (Vereniging Kleine Kernen) uitgevoerd. Zij hebben veel ervaring met het begeleiden van dorpsinitiatieven. Vervolgens zijn onder hun begeleiding twee avonden gehouden waarbij de bewoners van het buitengebied projectsuggesties konden opschrijven en verdedigen. Vervolgens gingen bewonerscommissies aan de slag om uit deze lijsten projectvoorstellen te halen en daarbij trekkers te zoeken. Rond deze trekkers werden deelnemers gezocht die uiteindelijk samen de projectvoorstellen hebben geformuleerd, gepresenteerd én uitgevoerd. Wij hebben alleen een deel van de middelen beschikbaar gesteld en wat begeleiding verzorgd’.

En wat voor projecten kwamen er naar boven?

‘In juli vorig jaar hebben beide dorpen hun projecten gepresenteerd aan wethouder Drenth. Dat werd een prachtige avond, want er zijn toen 14 projectvoorstellen gepresenteerd. Iedereen was ongelooflijk trots. En natuurlijk keek Gaanderen naar Wehl en Wehl naar Gaanderen, maar iedereen deed het heel goed. Een groot thema in Gaanderen is het herstel van de rivierduinen. Daar zijn verschillende projectvoorstellen rond geformuleerd, van opruimacties in delen van het duin, tot het samen formuleren van een visie ‘Hoe om te gaan met het rivierduin’. Deze is bijna klaar. Twee wandelroutes zijn al uitgezet met brochures en infoborden rond het klooster Bethlehem en de landweer Brunsveld. bord Bethlehem route met werkgroep gecomprOok is het zondagsschooltje van Ds. van Dijk weer prachtig hersteld. Een andere wandelroute is helaas niet gelukt, omdat er in dat gebied niet voldoende medewerking te vinden was. Dus een project lukt ook niet altijd. In Wehl is het ook niet gelukt om een kippenhok te vinden dat zichtbaar vanaf de weg is en dat hersteld kon worden. Jammer, maar er zijn genoeg andere initiatieven naar boven gekomen. Het markeren van de oude grens van Wehl met Doetinchem door een gedenkpaal, de galgenbult in het Wehlse bos en de treinhalte van Stilliwald. En nu wordt nog hard gewerkt aan een historische fiets- en wandelroute’. werk aan de weg in Wehl gecompr

Grenspaal Heerlijkheid Wehl

Verbetering van een fietsroute in Wehl Grenspaal Heerlijkheid Wehl

Het project is bijna afgelopen, en dan?

‘Met de werkgroepen kijken we hoe deze straks verder kunnen. Bij de paden in Gaanderen kwam het probleem van onderhoud naar voren. Enkele mensen willen daarvoor een stichting opzetten, zodat het onderhoud van alle paden in de omgeving gegarandeerd kan worden. Zo’n stichting zou misschien onder de dorpsraad kunnen komen. In Wehl speelt dat minder, want de Vrienden van het Wehlse bos doen veel aan onderhoud en de dorpsraad is nog niet zover’.

Wim Beijer